digitaal periodiek voor iedereen die Den Haag een warm hart toedraagt

Samen op weg naar een sterke stad

INHOUD

Voor ADO Den Haag schijnt de zon.

Vervaging van grenzen in Buurthuis de Mussen 

De Ethische Hacker

VOORWOORD

Den Haag, een sterke stad met veerkracht.

De wereld verandert. En Den Haag wil mee veranderen. Nieuwe en snel groeiende 
ontwikkelingen beïnvloeden het leven in onze stad in sterke mate: klimaatverandering, sociale en maatschappelijke ongelijkheid en de digitalisering van onze economie. Gelukkig zit veerkracht in het DNA van onze stad.



In het 100 Resilient City’ programma - een initiatief van de Rockefeller Foundation - draait het precies om het versterken van die veerkracht. Niet alleen bij een acute crisis zoals een overstroming of epidemie maar ook bij geleidelijke ontwikkelingen zoals werkloosheid, klimaatverandering en armoede. 


Den Haag is er trots op om één van de 100 wereldsteden te zijn die mee doet met dit 100RC programma. Door nu oog te hebben voor zowel acute crisis (shocks) als geleidelijke dreigingen (stresses), zijn we beter voorbereid wanneer er in de toekomst ècht iets gebeurt.


Natuurlijk kunnen we de toekomst niet helemaal voorspellen, maar we kunnen wel zorgen voor meer weerbaarheid en flexibiliteit in onze stad. Door te leren van ervaringen uit het verleden en door te zorgen dat de inwoners van de stad in staat zijn om te gaan met plotselinge veranderingen. 


Met dit online magazine willen we inspirerende voorbeelden laten zien van inwoners  die hun steentje bijdragen aan een sterker Den Haag. Want de veerkracht van een stad staat of valt bij de energie en het gevoel van urgentie van haar inwoners. Ik maak dan ook graag van de gelegenheid gebruik om u als lezer op te roepen al uw ideeën met ons te delen! Dat kan natuurlijk via de mail of de telefoon. Nog leuker is om naar onze eerste bijeenkomst over klimaat te komen op 11 april. We nodigen u binnenkort graag voor deze bijeenkomst uit. Een goed moment om uw ideeën persoonlijk met ons te delen. Hopelijk tot dan.


Veel lees- en kijkplezier alvast.



Pauline Krikke

Burgemeester van Den Haag


Waarom is veerkracht belangrijk voor Den Haag? Dit filmpje legt het uit. 


Een sterke stad bóúw je. En dat doe je met z’n allen. Je past je aan waar en wanneer dat nodig is. Om uitdagingen het hoofd te bieden. Zoals klimaatverandering, cybercriminaliteit en sociale ongelijkheid. Dat gemeenschappen op de proef gesteld worden, is van alle tijden.  Daar kun je maar beter op voorbereid  zijn, wendbaar en veerkrachtig. En je kunt leren van andere steden die met vergelijkbare vraagstukken bezig zijn. Sterke gemeenschappen bouw je met  elkaar. 

Den Haag resilient? Hoe dan?

Daarom is Den Haag sinds 2016 één van de honderd Resilient Cities in de wereld, een initiatief van de Rockefeller Foundation. Steden als San Francisco, Glasgow, Kaapstad, Manchester en Rotterdam die een netwerk vormen om kennis en ervaringen uit te wisselen. Die elkaar toegang geven tot methoden, dienstverlening en partners. Weerbaar zijn, veerkracht tonen. Om het hoofd te bieden aan veranderingen en bedreigingen. En om kansen die er zijn te benutten. 

UITDAGINGEN

UITDAGINGEN

Veerkracht bereik je met elkaar: individuen, gemeenschappen, instellingen, bedrijven en systemen. Vele tientallen organisaties dragen al bij aan een veerkrachtig Den Haag: van de Buurtmoeders in Transvaal tot de TU Delft, van Siemens tot Duurzaam Kijkduin. Gekeken is naar de huidige  veerkracht van de stad. Hoe bewoners en experts daartegenaan kijken. Dan blijkt, vanzelfsprekend, dat er al heel veel gebeurt op dit gebied. Dat voorzieningen veelal goed zijn. Dat er talloze initiatieven zijn om zaken te verbeteren. Maar je ziet ook de zwakkere plekken.


Zo is het wel erg vaak ‘de gemeente’ die iets initieert. Risicobewáking is er alom, risicobewustzijn veel minder. Of concreter: zijn de inwoners van Den Haag goed voorbereid wanneer we geraakt worden door de effecten van bijvoorbeeld stroomuitval of een
cyberaanval. En over de uitdagingen die de onontkoombare automatisering en digitalisering van onze economie oplevert, weten we lang niet alles. We krijgen te maken met meer regen, maar waar moet dat water naar toe? Nader onderzoek zal duidelijk maken wat hier nog nodig is.


Klimaatverandering en cybercriminaliteit zijn vooral externe bedreigingen, maar er zijn ook veel zaken die de lokale identiteit en cultuur raken. Mensen ervaren een groeiende verdeeldheid, vooral als het gaat om inkomensongelijkheid, sociale segregatie en huisvesting. Velen in armere buurten voelen zich niet verbonden met de overheid, hebben er ook weinig vertrouwen in. De spanningen tussen bevolkingsgroepen lopen op. Er is sprake van georganiseerde ondermijnende criminaliteit. De aanpak daarvan zal veel geld en aandacht vragen.

VEERKRACHTIG

VEERKRACHTIG

Om de veerkracht te vergroten zal Den Haag op een innovatieve manier gebruik maken van data en van financiële hulpmiddelen. Een ander uitgangspunt is zelfredzaamheid  van gemeenschappen te vergroten. De thema’s waar de stad de komende tijd verder aan gaat werken zijn:

Titel onderwerp
  • RECHTVAARDIG

    Een inclusieve, sterke en rechtvaardige stad. De reputatie van Den Haag als stad voor vrede, gerechtigheid en veiligheid moet zich ook in het dagelijks leven weerspiegelen. Belangrijk is daarbij dat inwoners in staat  gesteld worden voor zichzelf en elkaar te zorgen.

  • KLIMAATBESTENDIG

    Een wendbare en klimaatbestendige stad. Het gaat erom nieuwe systemen te ontwikkelen die zorgen dat aan de behoeften van inwoners en ondernemers  kan worden voldaan, ook in het geval van plotselinge calamiteiten en chronische gevaren zoals klimaatverandering.

  • DIGITAAL VEILIG

    Een digitaal veilige stad die klaar is voor de nieuwe economie. Verdere digitalisering en automatisering moet gelijk opgaan en dient de mogelijk ontwrichtende gevolgen daarvan te voorkomen. Nieuwe economische sectoren moeten voordelen bieden voor iedereen.

  • VEERKRACHTIG WERKEN

    Een stad met een veerkrachtige manier van werken en communiceren. De principes van het Resilient-denken integreren in de processen van de stad, door collectief leiderschap te ontwikkelen, netwerken op te zetten, samenwerking te stimuleren en initiatieven van inwoners te steunen.

Essentieel voor een sterke stad die wendbaar en veerkrachtig is, is de betrokkenheid van alle partijen in  Den Haag. Alleen op die manier is én blijft Den Haag een aantrekkelijke en veilige stad om te wonen, werken en recreëren. Daarom roepen we iedereen in de stad op: Doe mee en draag bij aan een sterke stad om trots op te zijn!


Dat kan onder andere door lid te worden van de community Futureproof The Hague. Dat is hét platform om elkaar te ontmoeten als het gaat om innovatieve en duurzame ontwikkelingen die Den Haag sterker maken. Op basis van gedeelde interesses en belangen komen ondernemers en inwoners uit Den Haag op structurele basis, zowel off- als online, bij elkaar om kennis en ervaringen te delen, samen te werken en elkaar (beter) te leren kennen. https://futureproofthehague.com/ 

Voor ADO schijnt de zon.

Kampioenschap voor ADO Den Haag wat betreft het voetbal zit er dit jaar misschien niet in, maar als het gaat om duurzaamheid is het zeker wel een topclub.  De opvang én opslag van zonne-energie maken het Cars Jeans Stadion tot het groenste van Nederland.


Voor ADO schijnt de zon.

Kampioenschap voor ADO Den Haag wat betreft het voetbal zit er dit jaar misschien niet in, maar als het gaat om duurzaamheid is het zeker wel een topclub.  De opvang én opslag van zonne-energie maken het Cars Jeans Stadion tot het groenste van Nederland.

Lees meer

Dat een professionele voetbalclub deelneemt aan dit vooruitstrevende energieproject is geen toeval, legt Henk Fidder van netbeheerder Stedin uit. “Het gaat om de locatie. Zo’n stadion kan ontzettend veel zonne-energie opvangen. En er zijn hoge pieken in het stroomgebruik. Bij een avondwedstrijd gaan de lampen aan. En het publiek wil in toenemende mate auto’s opladen.”


Het bijzondere zit vooral in de proef met een batterijsysteem dat de overdag opgevangen energie opslaat. Op andere tijdstippen kan de energie beschikbaar komen, voor verschillend gebruik. Aan dit project doet ook de gemeente Den Haag mee: het gebruik van zonne-energie en elektrische auto’s zorgt voor een schonere lucht. Technisch gezien is een grote rol weggelegd voor de bedrijven Alfen (het opslagsysteem en het oplaadplein) en energieleverancier Scholt Energy Control.

“De club staat nu in elk geval hoog op de duurzaamheidsladder."
Henk Fidder

DUURZAAMHEIDSLADDER

De 2900 zonnepanelen op het dak van het stadion kunnen overdag enorm veel energie opvangen. “Met dit project loopt ADO Den Haag voorop in Europa”, vertelt Fidder. “De club staat nu in elk geval hoog op de duurzaamheidsladder. Het geeft ook echt een geweldige uitstraling.” 


De energiewereld ziet heel veel voordelen in het lokaal opvangen en opslaan van natuurlijke energie. Niet alleen om de nadelen van fossiele energie te ondervangen, ook zijn op die manier grootschalige en dus dure investeringen voor centrale energievoorzieningen deels te voorkomen. Een volgend, vergelijkbaar project van Stedin is bij de Jaarbeurs in Utrecht.


ROLMODEL

Édouard Duplan voetbalt bij ADO Den Haag en rijdt, evenals teamgenoot Erik Falkenburg, elektrisch. Voor hem geen benzineslurpende bolide waarmee hij de blits kan maken. Hij is liever op een andere manier een rolmodel voor voetbalsupporters. “Ik vind het mooi om als voetballer een voorbeeld voor de fans te kunnen zijn. Maar ik krijg nog niet heel veel reacties op mijn elektrische auto, al denk ik wel dat sommigen in eerste instantie even verrast zijn.”

 “Energiezuinig voetballen lijkt me dan weer niet
zo’n goed idee”
Édouard Duplan

De voetballer juicht het toe dat ADO Den Haag op dit gebied richtinggevend wil zijn voor andere clubs in de Eredivisie. Zoals hij dat zelf in zijn dagelijks leven ook nastreeft. “Bij ons thuis proberen we bewust bezig te zijn met het milieu. Zo doen we goed aan afvalscheiding. We willen op die manier ons steentje bijdragen.”


“Een grote auto is nooit prioriteit geweest voor mij. Ik kijk liever naar de voordelen van elektrisch rijden: beter voor het milieu, het is goedkoper en de auto zelf is lekker stil.”

Spaarzaam zijn met energie lijkt Eduard Duplan in het algemeen aan te bevelen, behalve op het veld. “Energiezuinig voetballen lijkt me dan weer niet zo’n goed idee”, lacht hij.

Vervaging van grenzen

Aan het werk komen was moeilijk, weet Mohamed Touzani nog al te goed. Totdat hij een mentor kreeg. “Het was een succesvolle man uit de zakenwereld. Maar hij maakte grappen, weet je. We konden ‘gewoon’ doen tegen elkaar, er was geen afstand. Hij heeft me geleerd om werk te vinden.“


Lees meer

Stapsgewijs, al coachend, bracht de mentor Mohamed op een nieuw pad. “Hij heeft me geholpen een cv te maken, mezelf goed te presenteren, en te kijken naar opleidingen die worden aangeboden. Hij heeft me duidelijk gemaakt hoe ik mezelf kan verbeteren.”
Dankzij de mentor kreeg Mohamed een functie bij de gemeente Den Haag. Nu is hij beheerder bij Buurtcentrum De Mussen. En over vijf jaar? “Dan werk ik hopelijk in de ict – mijn passie – bij een bedrijf waar ik mezelf weer verder kan ontwikkelen.”


SPREKEND VOORBEELD

Mohamed Touzani is letterlijk en figuurlijk een sprekend voorbeeld van het project De Werkplaats. Hulp bieden bij het vinden van een baan, wat De Werkplaats doet, is natuurlijk niet nieuw. Ook niet in de Schilderswijk. Maar de manier waarop wel. Hoogopgeleide mensen gaan gedurende een halfjaar wekelijks één op één aan de slag met een werkzoekende.

"En de praktijk leert: werk maakt sterk, werk maakt weerbaar, werk maakt dat je trots kunt zijn, en een voorbeeld bent voor je kinderen.”
Ludolf van Hasselt

“Dat maakt maatwerk mogelijk”, vertelt projectleider Ludolf van Hasselt. “Vertrouwen wekken, een goede analyse maken. Niet even snel scoren, wat die hoogopgeleide mannen vaak gewend zijn, maar alle tijd nemen. De mentoren stellen hun tijd, ervaring, kennis en netwerk ten dienste van mensen die meestal in armoede leven. Ze leren hen om hun leven zo te organiseren dat ze ook kúnnen werken. En de praktijk leert: werk maakt sterk, werk maakt weerbaar, werk maakt dat je trots kunt zijn, en een voorbeeld bent voor je kinderen.”


SEGREGATIE TEGENGAAN

En de resultaten zijn er: zestig procent van de deelnemers heeft een betaalde baan, tien procent volgt een opleiding, en de rest doet vrijwilligerswerk. Dat is te danken aan de gestructureerde opzet van het project, de persoonlijke, intensieve relaties tussen mentoren en werkzoekenden en het ontbreken van dwang. Plus de financiering door ‘Europa’, want de mentoren mogen dan onbetaald hun zegenrijke werk doen, er zijn wel kosten aan dit project verboden. De EU is in dit geval Interreg, een programma dat grensvervaging bevordert. Grensvervaging? In Den Haag? Projectleider Ludolf van Hasselt is hierover misschien nog wel het meest enthousiast: “Dit is echt een motor om de segregatie tegen te gaan. Mensen uit het Statenkwartier en Benoordenhout komen naar de Schilderswijk. Dat is natuurlijk een wereld op zich, met al die nationaliteiten. Maar die mentoren halen de Schilderwijkers ook een keer uit hun comfort zone en geven hen toegang tot andere delen van de Haagse samenleving.”

“Ook als er sores zijn, komen mensen hiernaartoe. Voor elke leeftijdscategorie is hier wat te vinden.”
Samira Elkadi

VERTROUWD VOELEN

Dat mag waar zijn, om mensen uit hun comfort zone te halen moeten ze zich toch eerst ergens vertrouwd voelen. Dat vertrouwen vinden veel mensen in De Mussen, met 91 jaar het oudste buurtcentrum van Nederland. En een van de succesvolste, gelet op de vele keren dat het als voorbeeld dient voor andere buurtorganisaties in Nederland en daarbuiten.


Iemand die belangrijk is voor de sfeer binnen De Mussen is de nog jonge Samira Elkadi. Ze is er opgegroeid, in 2016 als vrijwilliger aan de slag gegaan, en eind 2017 in dienst gekomen. “Dit is een tweede huis voor iedereen”, weet ze. “Ook als er sores zijn, komen mensen hiernaartoe. Voor elke leeftijdscategorie is hier wat te vinden.”

Wat zijn de redenen dat het zo goed gaat bij De Mussen? “We vormen een eenheid. En het succes zorgt voor trots. Mensen creëren hier een nieuw zelfbeeld. Dat maakt hen sterk”.


Even voorstellen,..

Den Haag is de derde stad van Nederland, een land op de vierde plek van de Global Competitive Index 2017-2018 van het World Economic Forum, na Zwitserland, de Verenigde Staten en Singapore. Den Haag is de thuisbasis van grote internationale organisaties zoals het Internationaal Gerechtshof, het Internationaal Strafhof, Eurojust, Europol en de OPCW (Organisatie voor het verbod op chemische wapens). Daarnaast huisvest Den Haag meer dan 300 internationale organisaties en NGO’s zoals UNHCR, UNICEF en Oxfam Novib, een bijdrage aan de economie van Den Haag met 38.500 banen. Ook multinationals zoals Shell, Siemens en Aegon houden kantoor in Den Haag.

DUURZAAMHEIDSLADDER

global reach

ROLMODEL 


Eduard Duplan voetbalt bij ADO Den Haag en rijdt, evenals teamgenoot Erik Falkenburg, elektrisch. Voor hem geen benzineslurpende bolide waarmee hij de blits kan maken. Hij is liever op een andere manier een rolmodel voor voetbalsupporters. “Ik vind het mooi om als voetballer een voorbeeld voor de fans te kunnen zijn. Maar ik krijg nog niet heel veel reacties op mijn elektrische auto, al denk ik wel dat sommigen in eerste instantie even verrast zijn.”

De voetballer juicht het toe dat ADO Den Haag op dit gebied richtinggevend wil zijn voor andere clubs in de Eredivisie. Zoals hij dat zelf in zijn dagelijks leven ook nastreeft. “Bij ons thuias proberen we bewust bezig te zijn met het milieu. Zo doen we goed aan afvalscheiding. We willen op die manier ons steentje bijdragen.”

“Een grote auto is nooit prioriteit geweest voor mij. Ik kijk liever naar de voordelen van elektrisch rijden: goed voor het milieu, het is goedkoper en de auto zelf is lekker stil.”

Spaarzaam zijn met energie lijkt Eduard Duplan in het algemeen aan te bevelen, behalve op het veld. “Energiezuinig voetballen lijkt me dan weer niet zo’n goed idee”, lacht hij.

Grow Ebita
Supply chain

Oefenen, oefenen, oefenen
voor meer cyberveiligheid

De cybercrimineel heeft veel gedaanten, en heel diverse doelen. Niet meedoen aan de digitalisering is voor een moderne gemeenschap geen optie. Maar veiligheid is wel een voorwaarde voor succes. Een sterke stad laat zich hierover adviseren door mensen die precies weten wat hacken is. Zo iemand is Stan Hegt.


Lees meer

“Overal ter wereld denken mensen heel erg na over: wat kunnen we? Maar ze zijn meestal minder bezig met de gevaren. Een stad die in dit opzicht veilig wil zijn, moet daarmee beginnen. Het basisniveau is dat je als gemeente zelf de technische beveiliging op orde hebt. En daarna zou ik zeggen: oefenen, oefenen, oefenen.”

Stan Hegt adviseert de gemeente Den Haag op het gebied van de cyberveiligheid. Hij trekt een parallel met topsport: als je echt goed wil zijn in wat je doet, als je precies wil weten hoe je in de praktijk moet handelen, dan kan dat alleen maar door genoeg oefening. “Je moet exact hebben ervaren hoe het is als de bedreiging op je afkomt”, vindt Hegt. “Je kunt dingen uitleggen, maar het is nooit zo als in de wedstrijd”. 


Volgens hem doen bijvoorbeeld banken al wel aan zulke oefeningen, maar hij kent geen steden waar ze dat doen. Terwijl de ‘ouderwetse’ rampenoefening een logisch voorstadium lijkt van het reageren op een cyberaanval. “Het is ook hoe je een menselijk lichaam weerbaar maakt”, vergelijkt Stan Hegt dit proces met inenten. “Zo’n oefening met een cyberaanval is alsof je een klein beetje van een ziekte inspuit, zodat het lichaam uiteindelijk tegen die ziekte bestand is.”

" “Je moet exact hebben ervaren hoe het is als de bedreiging op je afkomt””
Stan Hegt

VALKUILEN EN LESSEN

Een stad is wel een beetje een ouderwets begrip in de digitale wereld, die van geen stadsgrenzen weet. Maar het organiseren van bewustzijn in een gemeenschap is natuurlijk wel een rol voor een stadsbestuur, denkt adviseur Hegt. “Het uitspreken van de ambitie om digitale veiligheid te bevorderen, en het bewust zijn van de noodzaak daarvan, dat is stap één.” Alles wat je aan burgers en bedrijven aanbiedt op IT-gebied moet hiervan doordrenkt zijn, meent hij. “En alles wat je als gemeente leert, alle valkuilen en lessen, deel je met je inwoners.”


Den Haag schakelt Stan Hegt in om de gemeentelijke organisatie op dit gebied te verbeteren met sessies over ‘cyber awareness’. “Ik zet de mensen dan even met hun voeten in de modder. Ambtenaren zijn natuurlijk heel goed in praten. Maar omgaan met de praktijk van het hacken vereist andere vaardigheden”.

Stan Hegt is wat wordt genoemd een ‘ethische hacker’. Het ethische zit hem erin dat het ‘goedaardig’ is, zo zegt hij zelf. In feite is hij consultant op het gebied van cyberveiligheid. Samen met een paar andere specialisten heeft hij het bedrijf Outflank, dat bedrijven en overheden onderzoekt, adviseert en traint. Een belangrijke expertise is dat zij zelf echte hackers zijn en daarom vertrouwd zijn met de wereld van het digitale inbreken.


HACKERS

Hegt onderscheidt globaal vier soorten hackers:


  • de digitale crimineel, die het gemunt heeft op geld of waardevolle informatie. Deze vorm is vooral ‘vervelend’, niet zozeer een enorme bedreiging.
  • activistische burgers, die systemen platleggen uit een soort ‘ideologische’ motieven. Schadelijk, maar nog niet rampzalig.
  • terroristen, die de samenleving zoveel mogelijk willen ontwrichten.
  • aan bepaalde overheden verbonden hackers, die aan een vorm van digitale oorlogsvoering doen. “In de volgende oorlog wordt niet Rotterdam gebombardeerd, maar Den Haag platgelegd.”


Er zijn nog geen voorbeelden van echte rampen als gevolg van cyber-aanvallen. “Maar we zijn wel enorm afhankelijk”, aldus Hegt. “Overal zit een stekker aan, alles is IT.” Dat het nu nog meevalt is volgens hem deels geluk. “Het platleggen van ziekenhuizen of de energievoorziening zou best kunnen. Maar de vraag is wat je er als hacker mee wint”.

En overigens gaat cyberveiligheid ook over het vermijden van incidenten. Ongelukken, bijvoorbeeld door menselijke fouten, zijn er wel, maar de impact is tot nu toe niet zo groot. Het blijft beperkt tot zoiets als het tijdelijk uitvallen van de stroomvoorziening.


Een duidelijk voorbeeld van een stad die heel ver is op het gebied van cyberveiligheid is er volgens Stan Hegt niet. “Vaak wordt Estland aangehaald als digitale koploper. Maar ze zijn daar niet per se goed op het gebied van veiligheid.”

Hij ziet hier dus een kans voor Den Haag. “Als je dit echt goed aanpakt, kun je als stad wel degelijk een voorbeeld worden voor andere gemeenschappen in de wereld.”


Weten hoe Den Haag nòg sterker wordt en hoe jij kan helpen?
Kijk op: 
www.resilientthehague.nl

Hier vind je ook de mogelijkheid om de eerste 'scan' van Den Haag te downloaden. 

In dit document zijn alle sterke en zwakke punten van Den Haag netjes op een rij gezet.

Wil je nog meer weten over dit initiatief? Kijk dan eens op:


Resilient The Hague

Den Haag Resilient City

Cover
voorwoord
resilient algemeen
duurzaam ado
de mussen
facts and figures
cyber veiligheid
oproep

Over Maglr

Deze publicatie is tot stand gekomen met Maglr Pro